ਭਾਰਤ Starlink ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਲਈ ਇਰਾਨ ਦੀ HAPS ਤਕਨੀਕ ਤੋਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਬਕ!
20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸੰਚਾਰ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ; ਬਿਨਾਂ SIM ਕਾਰਡ ਮੋਬਾਈਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਵੀ ਦਾਅਵਾ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸੰਚਾਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਹੂਲਤ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ 200 HAPS (High-Altitude Platform Systems) ਸੰਚਾਰ ਡਰੋਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ HAPS ਤਕਨੀਕ?
HAPS ਅਜਿਹੇ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਰੋਨ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਸਿਗਨਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਬਿਨਾਂ SIM ਕਾਰਡ ਦੇ ਚੱਲੇਗਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ?
ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਸਬੰਧੀ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਸਿੱਧੇ ਹਵਾਈ ਸੰਚਾਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣਗੇ। ਪਰ ਬਿਨਾਂ SIM ਕਾਰਡ ਦੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਮੋਬਾਈਲ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸਹੂਲਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਇਹ ਤਕਨੀਕ?
ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। HAPS ਵਰਗੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਫਾਈਬਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ SpaceX ਦੀ Starlink ਸੇਵਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੰਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ HAPS ਤਕਨੀਕ ਹਵਾਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਲਾਗਤ, ਕਵਰੇਜ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਖੋਜ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
